مبحث اول مقررات ملّی ساختمان
مبحث اول مقررات ملّی ساختمان تحت عنوان تعاریف، در قالب یکی از مجموعه مباحث مقررات ملّی ساختمان بمنظور آشنایی اولیه مهندسان و دست اندرکاران ساخت و ساز با الزامات، عناوین و بخشی از محتوي مباحث مقررات ملّی ساختمان و همچنین آشنایی با بعضی از تعاریف و اصطلاحات عمومی که در مباحث مذکور مورد استفاده قرار گرفته است، براي اولین بار در کشور تدوین شده است.
این مبحث در دو بخش ارائه میگردد. بخش اول به کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان و دامنه کاربرد آنها پرداخته است و در بخش دوم، برخی از اصلاحات و تعاریفی که کاربرد آنها در مجموعه مباحث مقررات ملّی ساختمان جنبه عمومیت دارد ارائه گردیده است. در مقابل هر یک از اصطلاحات و تعاریف، شمارهاي مشاهده میشود که بیانگر شماره مبحثی است که اصطلاح مورد نظر در آن مبحث، مورد استفاده قرار گرفته است. بدیهی است براي اطلاع از ضوابط فنی و اجرایی و همچنین آشنایی با تعاریف اختصاصی در هر مبحث، مراجعه به مبحث مربوطه الزامی است.
مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان
مبحث دوم مقررات ملی ساختمان با عنوان نظامات اداری به تشریح ساختار، ضوابط و فرآیندهای اجرایی مرتبط با فعالیتهای طراحی، نظارت و اجرای ساختمانها میپردازد. هدف اصلی این مبحث، سازماندهی و نظمبخشی به امور اداری و فنی ساختمان از مرحله صدور پروانه تا پایان کار است.
در این مبحث، نحوه صدور پروانه ساختمان، شرایط و وظایف حرفهای اشخاص حقیقی و حقوقی از جمله طراحان، ناظران، مجریان و مالکان به طور دقیق بیان میشود.
همچنین ارتباط بین این عوامل و نقش مراجع صدور پروانه و کنترل ساختمان (مانند شهرداریها و سازمان نظام مهندسی) مشخص شده است. مبحث دوم بر رعایت اصول ایمنی، بهداشت، و کیفیت ساختوساز از طریق اجرای صحیح مقررات تأکید دارد و تخلفات اداری و فنی را نیز مورد توجه قرار میدهد. از دیگر موضوعات مهم این مبحث میتوان به نحوه کنترل نقشهها، گزارشهای مرحلهای ناظران، و فرآیند پایان کار ساختمان اشاره کرد.
مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان
مبحث سوم مقررات ملی ساختمان با عنوان حفاظت ساختمانها در مقابل حریق به بررسی اصول، ضوابط و تمهیداتی میپردازد که برای پیشگیری، کنترل و کاهش خسارات ناشی از آتشسوزی در ساختمانها ضروری است. این مبحث مستقیما با ایمنی جانی ساکنان و پایداری سازهها در شرایط بحرانی مرتبط است. در مبحث سوم، الزامات مربوط به طراحی معماری ایمن در برابر آتش، مصالح مقاوم در برابر حریق، نحوه خروج اضطراری، سیستمهای اعلام و اطفای حریق، تهویه و کنترل دود بهطور جامع بیان شده است.
همچنین، ساختمانها بر اساس نوع کاربری، ارتفاع، و جمعیت مورد استفاده، در طبقات مختلف خطر حریق طبقهبندی میشوند تا میزان الزامات مورد نیاز مشخص گردد. علاوه بر مرحله طراحی، نحوه اجرا، بهرهبرداری و نگهداری سیستمهای ایمنی حریق را نیز شامل میشود. هدف اصلی مبحث سوم، حفظ جان انسانها، کاهش خسارتهای مالی و جلوگیری از گسترش آتش در محیطهای شهری است. به طور کلی، رعایت دقیق مفاد این مبحث، ضامن ایمنی عمومی و پایداری ساختمانها در برابر حوادث آتشسوزی است.
مبحث چهارم مقررات ملّی ساختمان
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان با عنوان الزامات عمومی ساختمان به بیان اصول کلی و حداقل استانداردهایی میپردازد که باید در طراحی، ساخت و بهرهبرداری از ساختمانها رعایت شوند تا ایمنی، آسایش و کارایی فضاهای ساختمانی تأمین گردد. این مبحث به جنبههای عمومی و مشترک ساختمانها، بدون توجه به نوع کاربری خاص، میپردازد.
در مبحث چهارم، موضوعاتی مانند ابعاد فضاها، دسترسیها، نورگیری، تهویه طبیعی و مصنوعی، ارتفاع طبقات، نحوه جانمایی فضاهای خدماتی و بهداشتی، و مسیرهای تردد داخلی مورد توجه قرار گرفتهاند. هدف از این مبحث، ایجاد شرایطی است که ساختمان علاوه بر ایمنی، از نظر راحتی استفاده، سلامت محیط، و بهرهوری فضا نیز در سطح مطلوبی باشد. همچنین، در این مبحث بر هماهنگی طراحی معماری با سایر مباحث از جمله سازه، تأسیسات مکانیکی و برقی تأکید شده است. به طور کلی، مبحث چهارم چارچوبی ارائه میدهد که تمامی ساختمانها، صرفنظر از نوع و مقیاس، باید در طراحی و اجرا از آن پیروی کنند تا کیفیت فنی و انسانی محیطهای ساختهشده بهبود یابد.
مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان
مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان با عنوان مصالح و فرآوردههای ساختمانی به بررسی ویژگیها، استانداردها و الزامات مربوط به انتخاب، تولید، کنترل کیفیت و بهکارگیری مصالح ساختمانی میپردازد. هدف اصلی این مبحث، تضمین ایمنی، دوام، بهداشت و کارایی ساختمانها از طریق استفاده از مصالح استاندارد و مناسب است.
در این مبحث، مشخصات فنی انواع مصالح از جمله مصالح بنایی، فولادی، بتنی، چوبی، شیشهای، عایقها و پوششها تشریح شده و ضوابط مربوط به حمل، نگهداری و مصرف آنها نیز بیان میشود.
همچنین بر ضرورت استفاده از مصالح دارای گواهینامه فنی و تأییدیه استاندارد تأکید شده است تا کیفیت ساختوسازها بهطور یکنواخت و قابل کنترل حفظ شود. مبحث پنجم علاوه بر ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی مصالح، به جنبههای زیستمحیطی و صرفهجویی در انرژی نیز توجه دارد. این مبحث راهنمای مهندسان، طراحان و مجریان در انتخاب مصالح مناسب با شرایط اقلیمی، نوع سازه و کاربری ساختمان است. به طور کلی، رعایت مفاد مبحث پنجم موجب افزایش دوام، ایمنی و بهرهوری ساختمانها و کاهش هزینههای نگهداری و تعمیرات در طول عمر مفید آنها میشود.
مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان
مبحث ششم مقررات ملی ساختمان با عنوان بارهای وارد بر ساختمانها یکی از بنیادیترین مباحث فنی در طراحی سازهها است که به تعیین و محاسبهی انواع نیروها و اثراتی میپردازد که ممکن است در طول عمر مفید ساختمان بر آن وارد شود. هدف اصلی این مبحث، تأمین ایمنی، پایداری و عملکرد مطلوب سازهها در برابر بارهای مختلف است. در مبحث ششم، انواع بارها از جمله بارهای مرده، زنده، باد، برف، زلزله، فشار خاک و آب، و بارهای ناشی از تغییرات دما یا نشست زمین تعریف و روش محاسبهی آنها بیان شده است.
این مبحث چارچوبی فراهم میآورد تا طراح بتواند با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی، موقعیت جغرافیایی و نوع کاربری ساختمان، بارگذاری دقیق و اصولی انجام دهد. همچنین، روابط و ضرایب ایمنی لازم برای ترکیب بارها و کنترل پایداری سازهها در این مبحث بهصورت استاندارد مشخص شده است. مبحث ششم به عنوان پایه طراحی سازهای، ارتباط تنگاتنگی با مباحثی مانند مبحث نهم (طرح و اجرای ساختمانهای بتنآرمه) و دهم (طرح و اجرای ساختمانهای فولادی) دارد. رعایت دقیق مفاد این مبحث برای اطمینان از ایمنی سازه در برابر نیروهای طبیعی و بهرهبرداری روزمره الزامی است.
مبحث هفتم مقررات ملّی ساختمان
مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان با عنوان پی و پیسازی به بررسی اصول، ضوابط و روشهای طراحی و اجرای پی ساختمانها اختصاص دارد. پایداری و ایمنی کل سازه به کیفیت طراحی و اجرای پی آن وابسته است و در مبحث هفتم، ابتدا مفاهیم و تعاریف مرتبط با خاک، پی، انواع نیروهای وارد بر آن و رفتار متقابل خاک و سازه تشریح میشود.
سپس، انواع پیها از جمله پیهای سطحی، عمیق، منفرد، گسترده، شمعی و مرکب معرفی و معیارهای انتخاب هر یک بیان میگردد.
همچنین، الزامات مربوط به آزمایشهای ژئوتکنیکی، ظرفیت باربری خاک، نشست مجاز، زهکشی و کنترل آبهای زیرزمینی بهصورت دقیق توضیح داده شده است. این مبحث تأکید دارد که طراحی پی باید بر اساس نتایج مطالعات دقیق زمینشناسی و مکانیک خاک انجام گیرد تا از بروز مشکلاتی مانند نشست، لغزش یا گسیختگی سازه جلوگیری شود. در بخش اجرایی نیز به نکات مربوط به حفر، قالببندی، بتنریزی و عملآوری پی اشاره شده است. به طور کلی، مبحث هفتم دستورالعمل پایداری، دوام و ایمنی سازهها از طریق طراحی و اجرای اصولی فونداسیون است.
مبحث هشتم مقررات ملّی ساختمان
مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان با عنوان طرح و اجرای ساختمانهای با مصالح بنایی به بررسی اصول طراحی، محاسبه و اجرای ساختمانهایی میپردازد که دیوارهای باربر آنها از مصالح بنایی مانند آجر، بلوک سیمانی یا سنگ ساخته میشوند. این مبحث با هدف افزایش ایمنی، دوام و عملکرد مناسب ساختمانهای بنایی در برابر بارهای قائم و جانبی (مانند زلزله) تدوین شده است. در مبحث هشتم، ابتدا ویژگیها و مشخصات مصالح بنایی، ملاتها و نحوهی ترکیب آنها بیان شده و سپس روشهای محاسبه مقاومت فشاری، برشی و خمشی دیوارها و عناصر باربر ارائه میشود.
مچنین ضوابط مربوط به پیکربندی سازهای، محدودیتهای ارتفاع و تعداد طبقات، محل بازشوها، و نحوهی تقویت ساختمانهای بنایی با کلافهای افقی و قائم تشریح گردیده است. این مبحث به جزئیات اجرایی مانند چیدمان صحیح واحدهای بنایی، نحوهی اتصال دیوارها، و کنترل کیفیت مصالح و ملات نیز توجه دارد. مبحث هشتم تأکید میکند که ساختمانهای بنایی باید بهگونهای طراحی شوند که در برابر زلزله و نیروهای جانبی رفتار پایدار و شکلپذیری کافی داشته باشند. در مجموع، این مبحث راهنمایی جامع برای مهندسان و مجریان در جهت ساخت ایمن، اقتصادی و بادوام ساختمانهای بنایی فراهم میکند.
مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث نهم مقررات ملی ساختمان با عنوان طرح و اجرای ساختمانهای بتنآرمه یکی از مهمترین و پرکاربردترین مباحث فنی است که به اصول طراحی، محاسبه، اجرا و کنترل کیفیت سازههای بتنی میپردازد. این مبحث بر پایهی مفاهیم مقاومت مصالح، تحلیل سازهها و رفتار بتن و فولاد تدوین شده و هدف آن تضمین ایمنی، دوام و پایداری ساختمانهای بتنی در برابر بارهای مختلف از جمله بارهای قائم، جانبی و زلزله است. در مبحث نهم، ضوابط مربوط به مصالح بتن و فولاد، نسبتهای اختلاط، پوشش میلگردها، ابعاد مقاطع، کنترل خیز، ترکخوردگی و آرماتورگذاری بهطور دقیق بیان شده است.
همچنین، روشهای طراحی سازههای بتنی بر اساس مقاومت نهایی (LRFD) و کنترلهای لازم برای بهرهبرداری ایمن تشریح میشود. در بخش اجرایی، موضوعاتی چون قالببندی، بتنریزی، تراکم، عملآوری، و کنترل کیفیت بتن در کارگاه مورد توجه قرار گرفته است. مبحث نهم بر هماهنگی کامل بین طراحی، نظارت و اجرا تأکید دارد تا از بروز نقصهای سازهای جلوگیری شود. به طور کلی، این مبحث چارچوبی علمی و کاربردی فراهم میآورد که رعایت آن برای ساخت سازههای بتنی ایمن و بادوام در کشور الزامی است.
مبحث دهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث دهم مقررات ملی ساختمان با عنوان طرح و اجرای ساختمانهای فولادی به بررسی اصول طراحی، محاسبه و اجرای سازههایی میپردازد که اسکلت اصلی آنها از فولاد ساخته شده است. این مبحث با هدف تضمین ایمنی، پایداری و عملکرد مناسب ساختمانها در برابر بارهای قائم، جانبی و زلزله تدوین شده است. در مبحث دهم، ابتدا ویژگیها و مشخصات انواع فولاد ساختمانی، اتصالات، پروفیلها و مقاطع فولادی معرفی میشود و سپس روشهای تحلیل و طراحی اعضای سازهای تحت نیروهای کششی، فشاری، خمشی و برشی بیان میگردد.
مچنین ضوابط مربوط به پیچ و جوش اتصالات، کنترل خیز، مقاومت در برابر زلزله و حریق، و حفاظت مصالح در برابر خوردگی در این مبحث ارائه شده است. مبحث دهم بر اهمیت هماهنگی بین طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا از بروز نقصهای سازهای جلوگیری شود. علاوه بر طراحی، الزامات اجرایی شامل مونتاژ، جوشکاری، پیچکشی و بازرسی کیفیت مصالح و اجرا نیز مورد توجه قرار گرفته است. به طور کلی، رعایت مفاد مبحث دهم موجب ساخت سازههای فولادی ایمن، مقاوم و با دوام شده و نقش مهمی در تضمین عملکرد مطلوب ساختمانها در شرایط بهرهبرداری و حوادث طبیعی ایفا میکند.
مبحث یازدهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث یازدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان صنعتیسازی ساختمانها به بررسی اصول و ضوابط طراحی، ساخت و اجرای ساختمانهای صنعتیشده میپردازد. هدف این مبحث، افزایش کیفیت، کاهش زمان ساخت و صرفهجویی در مصالح و منابع است. در این مبحث، موضوعاتی مانند قابهای فولادی سبک (LSF)، ساختمانهای بتنی پیشساخته، سیستم قالب تونلی و پانلهای سهبعدی مورد بررسی قرار گرفتهاند. همچنین الزامات مربوط به انتخاب مصالح استاندارد، مونتاژ قطعات در محل و کنترل کیفیت تولید و نصب بیان شده است.
مبحث یازدهم بر اهمیت هماهنگی میان طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا ساختمانها با ایمنی و دوام مناسب ساخته شوند. دامنه کاربرد این مبحث شامل ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری و عمومی است. رعایت مفاد مبحث یازدهم برای طراحان، مجریان و ناظران الزامی است. علاوه بر طراحی و اجرا، بخش نگهداری و بهرهبرداری صحیح ساختمانهای صنعتیشده نیز مورد توجه قرار گرفته است. اجرای صحیح این مبحث موجب کاهش هزینهها، افزایش سرعت ساخت و ارتقای کیفیت ساختمانها میشود. در مجموع، این مبحث چارچوبی علمی و کاربردی برای تحول فرآیند ساختوساز از روش سنتی به روش صنعتی ارائه میدهد.
مبحث دوازدهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان ایمنی و حفاظت کار در حین ساخت به بررسی اصول، الزامات و دستورالعملهای لازم برای حفظ ایمنی کارگران و جلوگیری از حوادث در محیطهای ساختمانی میپردازد. هدف این مبحث، کاهش خطرات ناشی از فعالیتهای ساختمانی و تأمین سلامت نیروی انسانی در تمام مراحل ساخت است. در مبحث یازدهم، موضوعاتی مانند شناسایی خطرات، استفاده از تجهیزات ایمنی فردی، نصب داربستها، حفاظت در برابر سقوط از ارتفاع، ایمنی ماشینآلات و ابزارها، و مدیریت مواد خطرناک مورد توجه قرار گرفته است.
مچنین، الزامات مربوط به نظارت ایمنی، آموزش پرسنل، برنامهریزی عملیات و ایجاد مسیرهای دسترسی امن تشریح شده است. این مبحث تأکید دارد که رعایت اصول ایمنی باید از مرحله برنامهریزی و طراحی تا پایان ساخت بهصورت مستمر و سیستماتیک انجام شود. در مجموع، مبحث یازدهم نقش مهمی در حفظ جان و سلامت کارگران، کاهش حوادث و افزایش بهرهوری در پروژههای ساختمانی ایفا میکند و اجرای دقیق آن برای تمام عوامل دخیل در ساخت الزامی است.
مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها به بررسی اصول، ضوابط و الزامات مربوط به طراحی، نصب، بهرهبرداری و نگهداری سیستمهای برقی در ساختمانها میپردازد. هدف اصلی این مبحث، تأمین ایمنی افراد، حفاظت تجهیزات و تضمین عملکرد مناسب تاسیسات برق است. در مبحث سیزدهم، موضوعاتی مانند شبکههای فشار ضعیف، سیمکشیها، تابلوها، سیستمهای ارت و اتصال زمین، برق اضطراری و سیستمهای جریان ضعیف مطرح شده است.
همچنین الزامات مربوط به نحوه نصب، استانداردسازی تجهیزات، حفاظت در برابر برقگرفتگی، آتشسوزی و اختلالات برقی در این مبحث بیان شده است. مبحث سیزدهم بر اهمیت هماهنگی بین طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا تمامی سیستمهای برقی ساختمان بهصورت ایمن و پایدار عمل کنند. رعایت این مبحث برای انواع ساختمانها از جمله مسکونی، اداری، تجاری و عمومی الزامی است. علاوه بر طراحی، بخش اجرایی مبحث شامل کنترل کیفیت مصالح و تجهیزات، رعایت اصول نصب و حفاظت از سیمکشیها نیز میشود. در مجموع، مبحث سیزدهم با ارائه چارچوبی علمی و عملی، ضمانت ایمنی، دوام و بهرهوری سیستمهای برقی ساختمانها را فراهم میکند.
مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان
بحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان با عنوان تأسیسات مکانیکی ساختمانها به بررسی اصول، ضوابط و الزامات لازم برای طراحی، نصب، بهرهبرداری و نگهداری سیستمهای مکانیکی ساختمانها میپردازد. هدف اصلی این مبحث، تأمین ایمنی، بهداشت، آسایش حرارتی و بهرهوری مناسب ساختمان است.
در مبحث چهاردهم، موضوعاتی مانند سیستمهای گرمایش و سرمایش، تهویه مطبوع، تأمین و ذخیره آب گرم مصرفی، لولهکشی و کانالکشی، دودکشها و تأمین هوای احتراق مورد توجه قرار گرفته است. همچنین الزامات مربوط به کارکرد ایمن تجهیزات، صرفهجویی انرژی، هماهنگی با سایر تاسیسات و رعایت استانداردهای فنی در این مبحث بیان شده است. این مبحث بر اهمیت هماهنگی بین طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا سیستمهای مکانیکی ساختمانها عملکردی ایمن، اقتصادی و کارآمد داشته باشند. دامنه کاربرد مبحث چهاردهم شامل ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری، درمانی و آموزشی است و رعایت آن در تمام مراحل عمر مفید ساختمان الزامی است. علاوه بر طراحی، بخش اجرایی مبحث شامل نصب، بازرسی و نگهداری تجهیزات مکانیکی نیز میشود. در مجموع، مبحث چهاردهم با ارائه چارچوبی علمی و کاربردی، ضمانت ایمنی، دوام و کارایی تأسیسات مکانیکی ساختمانها را فراهم میکند.
مبحث پانزدهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان آسانسورها و پلکان برقی به بررسی اصول، ضوابط و الزامات مربوط به طراحی، نصب، بهرهبرداری و نگهداری آسانسورها، پلکانهای برقی و پیادهروهای متحرک میپردازد. هدف این مبحث، تأمین ایمنی کاربران، تضمین عملکرد مناسب تجهیزات و دسترسی آسان به طبقات مختلف ساختمان است. در مبحث پانزدهم، موضوعاتی مانند انتخاب نوع و ظرفیت آسانسور، سرعت حرکت، ابعاد کابین، جانمایی، فضای مورد نیاز، و تجهیزات ایمنی مانند دربها و سنسورها مورد توجه قرار گرفته است. همچنین الزامات مربوط به طراحی، نصب و بهرهبرداری پلکان برقی و پیادهروهای متحرک، شامل شیب، عرض، سرعت و ایمنی نردهها و حفاظها تشریح شده است. مبحث پانزدهم بر اهمیت هماهنگی بین طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا سیستمها بهصورت ایمن، کارآمد و پایدار عمل کنند.
رعایت این مبحث برای انواع ساختمانها از جمله مسکونی، اداری، تجاری و عمومی الزامی است. علاوه بر طراحی، بخش اجرایی شامل نصب، بازرسی، نگهداری و سرویس دورهای تجهیزات نیز میشود. این مبحث همچنین توجه ویژهای به دسترسی آسان افراد دارای محدودیت حرکتی دارد. در مجموع، مبحث پانزدهم با ارائه چارچوبی علمی و اجرایی، ضمانت ایمنی، کارآمدی و طول عمر مفید آسانسورها و پلکانهای برقی را در ساختمانها فراهم میکند.
مبحث شانزدهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان تأسیسات بهداشتی ساختمانها به بررسی اصول، ضوابط و الزامات مربوط به طراحی، نصب، اجرا و نگهداری سیستمهای بهداشتی در ساختمانها میپردازد. هدف اصلی این مبحث، تأمین سلامت، بهداشت و آسایش ساکنان و کاربران ساختمان است. در مبحث شانزدهم، موضوعاتی مانند لولهکشی آب سرد و گرم، فاضلاب بهداشتی، هواکش فاضلاب، جمعآوری آب باران و نصب لوازم بهداشتی تشریح شده است. همچنین الزامات مربوط به انتخاب مصالح و تجهیزات استاندارد، مسیرگذاری صحیح لولهها، کنترل کیفیت نصب و آزمون عملکرد سیستمها در این مبحث بیان شده است.
مبحث شانزدهم بر اهمیت هماهنگی بین طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا تأسیسات بهداشتی ساختمانها با کارایی مناسب و ایمن عمل کنند. دامنه کاربرد این مبحث شامل ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری، آموزشی و عمومی است. رعایت مفاد این مبحث برای طراحان، مجریان، ناظران و بهرهبرداران الزامی است. علاوه بر طراحی و اجرا، بخش نگهداری و سرویس دورهای سیستمهای بهداشتی نیز در این مبحث مورد توجه قرار گرفته است. اجرای صحیح مبحث شانزدهم موجب افزایش دوام، کارایی و ایمنی تأسیسات بهداشتی ساختمانها میشود. در مجموع، این مبحث چارچوبی علمی و کاربردی برای ساخت ساختمانهای سالم، ایمن و بهداشتی ارائه میدهد.
مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان لولهکشی گاز طبیعی به بررسی اصول، ضوابط و الزامات لازم برای طراحی، نصب، اجرا، بهرهبرداری و نگهداری سامانههای گاز طبیعی در ساختمانها و محوطهها میپردازد. هدف این مبحث، تأمین ایمنی افراد، حفاظت اموال و تضمین عملکرد ایمن و مستمر تأسیسات گازی است. در مبحث هفدهم، موضوعاتی مانند حدود و دامنه کاربرد، گروهبندی ساختمانها، محاسبه و انقطاع فشار گاز، انتخاب لولهها و اتصالات، تأمین هوای احتراق، دودکشها و تهویه، و بازرسی و کنترل کیفیت اجرا تشریح شدهاند. همچنین الزامات مربوط به آزمایش فشار، صدور تأییدیه، نصب دستگاههای گازسوز، نگهداری و بهرهبرداری از سامانه گاز ساختمان بیان شده است.
مبحث هفدهم بر اهمیت هماهنگی بین طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا سامانه گاز ساختمانها با ایمنی، کارایی و دوام مناسب فعالیت کند. رعایت مفاد این مبحث برای انواع ساختمانها اعم از مسکونی، اداری، تجاری و صنعتی الزامی است. علاوه بر طراحی و نصب، بخش اجرایی مبحث شامل کنترل کیفیت، بازرسی دورهای، تعمیرات و نگهداری سامانههای گازی نیز میشود. اجرای صحیح مبحث هفدهم موجب کاهش ریسک نشتی گاز، انفجار، مسمومیت و سایر مخاطرات ایمنی خواهد شد. در مجموع، این مبحث چارچوبی علمی و کاربردی برای ساخت و بهرهبرداری ایمن از سیستمهای گاز طبیعی در ساختمانها ارائه میدهد.
مبحث هجدهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان عایقبندی و تنظیم صدا به بررسی اصول، ضوابط و الزامات لازم برای کنترل انتقال صدا و نویز در ساختمانها و تأمین شرایط آکوستیکی مناسب میپردازد. هدف اصلی این مبحث، افزایش آسایش صوتی ساکنان و کاربران ساختمان و کاهش اثرات منفی نویز محیطی است. در این مبحث، موضوعاتی مانند شاخصهای آکوستیکی، مقادیر مجاز نویز زمینه، زمان واکنش، صدابندی جداکنندهها، منطقهبندی شهری از نظر سطح نویز و الزامات طراحی آکوستیکی فضاهای مختلف مطرح شدهاند.
مچنین الزامات مربوط به انتخاب مصالح و اجزای صدابند، طراحی جدارهها، کنترل نویز ناشی از تاسیسات مکانیکی یا برقی، و آزمون عملکرد صوتی در ساختمانها نیز بیان گردیدهاند. مبحث هجدهم بر اهمیت هماهنگی بین طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا تأسیسات آکوستیکی ساختمانها به شکلی صحیح و کارآمد اجرا شوند. رعایت مفاد این مبحث برای انواع ساختمانها از جمله مسکونی، اداری، تجاری، آموزشی، درمانی و عمومی الزامی است. علاوه بر طراحی و اجرا، بخش نگهداری و اطمینان از عملکرد مداوم سیستمهای عایق صوتی نیز مورد توجه قرار گرفته است. اجرای درست مبحث هجدهم موجب افزایش کیفیت محیط داخلی، کاهش اثرات صوتی ناخواسته و بهبود زندگی کاربران ساختمانها میشود. در مجموع، این مبحث چارچوبی علمی و کاربردی برای ساخت ساختمانهایی با شرایط آکوستیکی مطلوب و صدابندی مناسب ارائه میدهد.
مبحث نوزدهم مقررات ملّی ساختمان
مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان صرفهجویی در مصرف انرژی در ساختمانها به بررسی اصول، ضوابط و روشهایی میپردازد که هدف آن کاهش مصرف انرژی، افزایش بهرهوری و بهینهسازی مصرف منابع در ساختمانها است. این مبحث بهگونهای تدوین شده که علاوه بر صرفهجویی اقتصادی، راحتی حرارتی، بهبود کیفیت محیط داخلی و حفاظت محیطزیست را نیز تامین کند. در مبحث سیزدهم، موضوعاتی مانند عایقبندی حرارتی دیوارها، سقفها و کفها، پنجرهها و درها، سیستمهای تهویه و روشنایی، و استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر مورد توجه قرار گرفته است.
جرای درست مبحث هجدهم موجب افزایش کیفیت محیط داخلی، کاهش اثرات صوتی ناخواسته و بهبود زندگی کاربران ساختمانها میشود. در مجموع، این مبحث چارچوبی علمی و کاربردی برای ساخت ساختمانهایی با شرایط آکوستیکی مطلوب و صدابندی مناسب ارائه میدهد.
مبحث بیستم مقررات ملّی ساختمان
مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان با عنوان علائم و تابلوها به بررسی اصول، ضوابط و الزامات مربوط به نصب، بهکارگیری و نگهداری علائم و تابلوهای ایمنی، هشداردهنده، راهنمای خروج و اطلاعرسانی در ساختمانها و کارگاههای ساختمانی میپردازد. هدف این مبحث، ارتقای ایمنی، بهداشت، آسایش و صرفهجویی در منابع از طریق اطلاعرسانی بصری، نوری و صوتی صحیح است. در این مبحث، موضوعاتی مانند تعاریف علائم، انواع تابلوها، رنگها، مواد بهکاررفته، محل نصب، ضوابط نورپردازی، علائم راه خروج اضطراری، تابلوهای کارگاهی و علائم معابر و محوطههای ساختمان تشریح شده است.
همچنین الزامات مربوط به ساخت، نصب، بازرسی و نگهداری این تابلوها بیان شده است. مبحث بیستم بر اهمیت هماهنگی میان طراحی، اجرا و نظارت تأکید دارد تا ساختمانها و کارگاهها از نظر اطلاعرسانی ایمن و کارآمد باشند. رعایت این مبحث برای انواع ساختمانها اعم از مسکونی، اداری، تجاری، صنعتی و عمومی الزامی است. علاوه بر طراحی و نصب، بخش نگهداری تابلوها نیز اهمیت دارد. اجرای صحیح مبحث بیستم موجب کاهش حوادث، ارتقای فرهنگ ایمنی و بهبود عملکرد ساختمانها و کارگاهها میشود. در مجموع، این مبحث چارچوبی کاربردی برای اطمینان از وجود علائم و تابلوهای استاندارد، معتبر و مؤثر در محیطهای ساختمانی ارائه میکند.
مبحث بیست و یکم مقررات ملّی ساختمان
مبحث بیستویکم مقررات ملی ساختمان با عنوان پدافند غیرعامل به بررسی اصول، ضوابط و الزامات لازم برای طراحی و اجرای ساختمانها در مقابل تهدیدات انسانساخت میپردازد. هدف این مبحث، کاهش آسیبپذیری ساختمانها، تاسیسات و کاربران آنها در برابر انفجار، موجهای شوک و حوادث مشابه است. در مبحث بیستویکم، موضوعاتی مانند گروهبندی ساختمانها بر حسب درجه اهمیت، بارهای ناشی از انفجار، فضای امن، ملاحظات معماری و محوطه، مصالح مقاوم و سامانههای سازهای مناسب مطرح شدهاند.
همچنین الزامات مربوط به طراحی تاسیسات برقی و مکانیکی ویژه پدافند، روشهای تحلیل انفجار، و انهدام پیشرونده ساختمان بیان گردیدهاند. مبحث بیستویکم بر اهمیت هماهنگی بین معماری، سازه، تاسیسات و محوطهسازی تأکید دارد تا ساختمانها علاوه بر عملکرد عادی، در شرایط اضطراری نیز دارای ایمنی مناسب باشند. رعایت مفاد این مبحث برای انواع ساختمانهای حساس، حیاتی یا دارای کاربری عمومی الزامی است. علاوه بر طراحی و اجرا، بخش نگهداری و بهرهبرداری از ساختمانها تحت شرایط پدافند نیز مورد توجه قرار گرفته است. اجرای صحیح مبحث بیستویکم موجب افزایش مقاومت در برابر تهدیدات، حفظ سرمایهها و تسهیل عملکرد در شرایط بحران میشود. در مجموع، این مبحث چارچوبی علمی و کاربردی برای ایمنسازی ساختمانها و زیرساختها در برابر تهدیدات انسانساخت ارائه میدهد.
مبحث بیست و دوم مقررات ملّی ساختمان
مبحث بیستودوم مقررات ملی ساختمان با عنوان مراقبت و نگهداری از ساختمانها به بررسی اصول، ضوابط و الزامات لازم برای نگهداری مناسب و مستمر ساختمانها در طول دوره بهرهبرداری میپردازد. هدف اصلی این مبحث، تضمین ایمنی، سلامت، کارایی و دوام ساختمانها و کاهش هزینههای بلندمدت تعمیر و نگهداری است. در این مبحث، موضوعاتی مانند نظامات اداری نگهداری، شاخصهای فنی مراقبت معماری و سازه، شرایط نور، تهویه، فضای مناسب، و سیستمهای تأسیسات و تاسیسات ساختمان شرح داده شده است.
مچنین الزامات مربوط به بازرسی دورهای، گزارشات نگهداری، تعویض و تعمیر اجزاء فرسوده، و ایجاد برنامههای پیشگیرانه نیز در آن گنجانده شدهاند. این مبحث بر اهمیت هماهنگی میان طراحی، اجرا، بهرهبرداری و نگهداری تأکید دارد تا عملکرد ساختمانها در طول عمر مفیدشان حفظ شود. رعایت مفاد مبحث بیستودوم برای انواع ساختمانها، اعم از مسکونی، اداری، تجاری و عمومی، الزامی است. در مجموع، این مبحث چارچوبی کاربردی برای بهینهسازی عملکرد ساختوسازها در دوره بهرهبرداری ارائه میدهد.
مبحث بیست و سوم مقررات ملّی ساختمان
مبحث بیست و سوم مقررات ملی ساختمان با عنوان الزامات ترافیکی ساختمانها به بررسی اصول، ضوابط و مقررات مرتبط با جریان ترافیک و دسترسی وسایل نقلیه و عابران پیرامون و داخل ساختمان میپردازد. هدف این مبحث، تأمین ایمنی، بهبود وضعیت ترافیکی، تسهیل دسترسی و کاهش تداخل بین حرکت سواره و پیاده است. در این مبحث، موضوعاتی مانند طبقهبندی معابر بلافصل ساختمان، تعیین سفرسازی بنا (تولید و جذب سفر)، سطح خدمات معابر، تحلیل دسترسیها، و الزامات طراحی ورودی‑خروجیها و پارکینگها مطرح شدهاند.
مچنین الزامات مربوط به مدیریت ترافیک حین ساخت، گردش خودرو در محوطه و داخل ساختمان، مسیرهای ویژه عابرین و دوچرخهسواران، و ارتباط با شبکه حملونقل عمومی تشریح شده است. مبحث بیست و سوم بر اهمیت هماهنگی بین معماری، ترافیک شهری، طراحی محوطه و ساختوساز تأکید دارد تا ساختمانها در محیط شهری با عملکرد مناسب و ایمن در تعامل باشند. رعایت مفاد این مبحث برای انواع ساختمانها از جمله مسکونی، اداری، تجاری، خدماتی و عمومی الزامی است. علاوه بر طراحی و اجرا، بخش نظارت و مدیریت ترافیکی در دوره ساخت و بهرهبرداری نیز مورد توجه قرار گرفته است. اجرای صحیح مبحث بیست و سوم موجب کاهش گرههای ترافیکی، ارتقای ایمنی عابران و خودروها و بهبود کارایی شبکه معابر پیرامون ساختمان میشود. در مجموع، این مبحث چارچوبی علمی و کاربردی برای ساخت و بهرهبرداری ساختمانها با دسترسی و ترافیک مناسب فراهم میکند.